น้ำมันแร่ไฮโดรคาร์บอนในอาหารและบรรจุภัณฑ์: ความเสี่ยงและกฎหมายที่ควรรู้

SGS Thailand BlogOctober 08, 2025

ในยุคที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของอาหารมากขึ้น หนึ่งในประเด็นที่ถูกพูดถึงมากขึ้นเรื่อย ๆ คือ การปนเปื้อนของน้ำมันแร่ไฮโดรคาร์บอน (Mineral Oil Hydrocarbons: MOH) ซึ่งเป็นสารที่อาจแฝงตัวอยู่ในอาหารที่เราบริโภคทุกวัน โดยเฉพาะจากบรรจุภัณฑ์และกระบวนการผลิตที่ไม่ปลอดภัย

MOH คืออะไร?

MOH แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่:

MOSH: Mineral Oil Saturated Hydrocarbons
MOAH: Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons

สารเหล่านี้มักเกิดจากกระบวนการกลั่นน้ำมันและปิโตรเลียม และสามารถเข้าสู่ระบบอาหารได้หลายช่องทาง

แหล่งที่มาของการปนเปื้อน

การปนเปื้อนของน้ำมันแร่ในอาหารสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการบรรจุ เช่น:

น้ำมันหล่อลื่นจากเครื่องจักรในโรงงาน
ยาฆ่าแมลง เศษยาง และสารมลพิษจากสิ่งแวดล้อม
ถุงบรรจุเมล็ดพันธุ์ที่เคลือบด้วยน้ำมันแร่
หมึกพิมพ์ กาว และสารเคลือบในบรรจุภัณฑ์อาหาร

ผลิตภัณฑ์ที่พบการปนเปื้อนบ่อย

จากการศึกษาหลายฉบับพบว่าอาหารที่มีไขมันสูงหรือผ่านกระบวนการผลิตหลายขั้นตอนมีความเสี่ยงสูง เช่น:

น้ำมันพืช น้ำมันรำข้าว
ช็อกโกแลต อาหารทารก ผลิตภัณฑ์นม
ซีเรียล อาหารสำเร็จรูป และอาหารทะเลกระป๋อง

ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักใช้บรรจุภัณฑ์ที่มีการพิมพ์หรือเคลือบสารเคมี ซึ่งอาจเป็นแหล่งของการปนเปื้อน MOH ได้

ผลกระทบต่อสุขภาพ

การบริโภคอาหารที่มีสาร MOSH และ MOAH สะสมในระยะยาว อาจส่งผลต่อสุขภาพดังนี้:

MOSH: สะสมในร่างกายโดยไม่สามารถขับออกได้ง่าย อาจส่งผลต่อระบบน้ำเหลืองและตับ
MOAH: มีความเสี่ยงในการก่อมะเร็ง และอาจส่งผลต่อพันธุกรรมของเซลล์

กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

เพื่อควบคุมความเสี่ยงจากสาร MOH หลายประเทศในยุโรปได้ออกกฎหมายและข้อกำหนดที่เข้มงวด เช่น:

EU Regulation 2017/84: แนะนำให้ตรวจสอบสาร MOH ในอาหารและบรรจุภัณฑ์อย่างสม่ำเสมอ
AGRINFO (June 2025): รายงานแนวโน้มการออกกฎหมายควบคุม MOAH ในระดับสหภาพยุโรป
French Circular Economy Law (2025): จำกัดการใช้ MOSH และ MOAH ในหมึกพิมพ์และบรรจุภัณฑ์อาหาร

ค่าปริมาณสูงสุดที่ EU กำหนด (LOQs)

เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค สหภาพยุโรปได้กำหนดค่าปริมาณสูงสุดของสาร MOH ที่อนุญาตให้มีในอาหาร:

0.5 มก./กก. สำหรับอาหารแห้งที่มีปริมาณไขมัน/น้ำมันต่ำ≤ 4%
1 มก./กก. สำหรับอาหารที่มีปริมาณไขมัน/น้ำมัน > 4%
2 มก./กก. สำหรับไขมัน/น้ำมัน ซึ่งเป็นปริมาณสูงสุด

หากตรวจพบ MOAH เกินระดับที่กำหนด ประเทศสมาชิก EU ต้องดำเนินการเรียกคืนผลิตภัณฑ์ออกจากตลาดทันที โดยคาดว่ากฎหมายฉบับจริงจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 มกราคม 2027

ข้อเสนอแนะสำหรับผู้ผลิตและผู้ส่งออก

เพื่อเตรียมความพร้อมและลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อน MOH ผู้ประกอบการควร:

ตรวจสอบแหล่งที่มาของวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์อย่างละเอียด
เลือกใช้บรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัยและผ่านการรับรอง เช่น FSSC 22000 Packaging หรือ BRCGS Packaging
ปรับปรุงกระบวนการผลิตให้ลดการใช้สารเคมีที่มีความเสี่ยง
ติดตามข่าวสารและกฎหมายใหม่ ๆ อย่างใกล้ชิด เพื่อไม่ให้ตกขบวนในตลาดส่งออก

เกี่ยวกับ SGS

SGS คือ บริษัทชั้นนำระดับโลกด้านการทดสอบ การตรวจสอบ และการรับรองระบบ เราดำเนินงานผ่านเครือข่ายที่ประกอบด้วยห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์และสถานประกอบการกว่า 2,500 แห่ง ใน 115 ประเทศ โดยได้รับการสนับสนุนจากทีมงานมืออาชีพที่มีความมุ่งมั่นกว่า 99,500 คน ด้วยประสบการณ์กว่า 145 ปีแห่งความเป็นเลิศในการให้บริการ เราผสานความแม่นยำและความเที่ยงตรงที่เป็นเอกลักษณ์ของบริษัทสวิส เพื่อช่วยให้องค์กรต่างๆ บรรลุมาตรฐานสูงสุดด้านคุณภาพ การปฏิบัติตามข้อกำหนด และความยั่งยืน

คำมั่นสัญญาของแบรนด์เรา – when you need to be sure – สะท้อนถึงความมุ่งมั่นในความน่าเชื่อถือ ความซื่อสัตย์ และความไว้วางใจ ซึ่งช่วยให้ธุรกิจดำเนินไปได้อย่างมั่นใจ เราภูมิใจนำเสนอบริการจากผู้เชี่ยวชาญของเราภายใต้ชื่อ SGS และแบรนด์เฉพาะทางที่ได้รับความไว้วางใจ เช่น Brightsight, Bluesign, Maine Pointe และ Nutrasource

SGS เป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ SIX Swiss Exchange ภายใต้สัญลักษณ์ SGSN (ISIN CH1256740924, Reuters SGSN.S, Bloomberg SGSN:SW)