วัฒนธรรมคุณภาพ คือ ค่านิยม ความเชื่อ จริยธรรม ทัศนคติ และพฤติกรรมที่บุคลากรในองค์กรแสดงออกและปฏิบัติร่วมกันเพื่อสนับสนุนวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพ ISO 9000:2026 ได้กำหนดคำนี้เป็นคำศัพท์อย่างเป็นทางการ และไม่ได้เป็นเพียงแนวคิดหรือคำขวัญอีกต่อไป โดยหน่วยงานรับรองสามารถตรวจประเมินวัฒนธรรมคุณภาพผ่านหลักฐานที่เป็นรูปธรรมได้
นโยบายคุณภาพขององค์กรอาจถูกใส่กรอบและติดไว้บนผนังอย่างสวยงาม แต่ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป ผู้ตรวจประเมินต้องการเห็นหลักฐานว่านโยบายนั้นถูกนำไปปฏิบัติจริงในทุกระดับขององค์กร ช่องว่างระหว่าง “นโยบาย” กับ “การปฏิบัติจริง” จึงกลายเป็นความเสี่ยงที่องค์กรไม่สามารถมองข้ามได้
วัฒนธรรมคุณภาพ (Quality Culture) คือ ค่านิยม ความเชื่อ จริยธรรม ทัศนคติ และพฤติกรรมที่สามารถสังเกตได้ร่วมกันภายในองค์กร ซึ่งสนับสนุนการบรรลุวัตถุประสงค์ด้านคุณภาพขององค์กร
เหตุใดข้อกำหนด 5.1 จึงมีความสำคัญต่อผู้บริหารระดับสูง?
วัฒนธรรมคุณภาพไม่ได้เป็นเพียงคำขวัญหรือแนวคิดเชิงนามธรรมอีกต่อไป แต่กลายเป็นข้อกำหนดที่สามารถตรวจประเมินได้อย่างเป็นทางการ หน่วยงานรับรองจะมองหาองค์กรที่มีวัฒนธรรมแห่งความไว้วางใจ ความซื่อสัตย์ และความรับผิดชอบต่อคุณภาพอย่างแท้จริง สำหรับองค์กรการผลิต วัฒนธรรมที่อ่อนแออาจส่งผลต่อสถานะการรับรองมาตรฐานได้โดยตรง เพราะการตัดสินใจที่ไม่เหมาะสมในหน้างานสามารถกลายเป็นข้อบกพร่องจากการตรวจประเมินได้
- ความเสี่ยงต่อการรับรอง: ผู้ตรวจประเมินพิจารณาพฤติกรรมและการปฏิบัติจริง ไม่ใช่เพียงนโยบายที่แสดงอยู่บนผนัง
- ความเชื่อมั่นของลูกค้า: ลูกค้าคาดหวังให้ซัพพลายเออร์ที่ได้รับการรับรองสามารถแสดงให้เห็นถึงความซื่อสัตย์และความโปร่งใสในการดำเนินงาน
- ความรับผิดชอบของผู้นำ: ผู้บริหารต้องแสดงบทบาทนำและเป็นแบบอย่างด้านจริยธรรมอย่างชัดเจน
- ขอบเขตที่กว้างขึ้น: ประเด็นด้านจริยธรรมครอบคลุมถึงซัพพลายเออร์ หน่วยงานกำกับดูแล และชุมชนที่เกี่ยวข้อง

อะไรคือหลักฐานของวัฒนธรรมคุณภาพ?
ผู้ตรวจประเมินจะพิจารณาจากสิ่งที่องค์กร “ทำจริง” มากกว่าสิ่งที่องค์กร “กล่าวอ้าง” การมีจรรยาบรรณองค์กรหรือ Code of Conduct เพียงอย่างเดียวไม่ถือเป็นหลักฐานที่เพียงพอ ตัวอย่างหลักฐานที่ผู้ตรวจประเมินอาจพิจารณา ได้แก่
- การตัดสินใจของผู้บริหาร
วิธีการตัดสินใจเมื่อต้องเลือกระหว่างคุณภาพของผลิตภัณฑ์กับกำหนดการส่งมอบสินค้า
- อำนาจในการตัดสินใจของพนักงานหน้างาน
พนักงานสามารถหยุดสายการผลิตเมื่อพบข้อบกพร่องด้านคุณภาพได้หรือไม่
- รายงานการประชุมทบทวนของฝ่ายบริหารมีการบันทึกและติดตามประเด็นด้านวัฒนธรรมองค์กรและจริยธรรมหรือไม่
- บันทึกการสื่อสารและการสร้างความตระหนัก
บุคลากรเข้าใจและปฏิบัติตามวัฒนธรรมคุณภาพจริง ไม่ใช่เพียงรับทราบนโยบายเท่านั้น
ผู้บริหารควรอนุมัติและดำเนินการอะไรบ้างก่อนเดือนกันยายน 2026?
ISO 9001:2026 มีกำหนดเข้ามาแทนที่ ISO 9001:2015 ในเดือนกันยายน 2026 และประเด็นเรื่องวัฒนธรรมคุณภาพจะเป็นหนึ่งในหัวข้อที่ได้รับการตรวจสอบในการตรวจประเมินครั้งถัดไป องค์กรจึงควรมองการเปลี่ยนผ่านครั้งนี้เป็นการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ระดับคณะผู้บริหาร มากกว่าการปรับปรุงเอกสารเพียงอย่างเดียว
- ยืนยันแผนการเปลี่ยนผ่าน: วางแผนการเปลี่ยนผ่านให้สอดคล้องกับกำหนดเวลาในเดือนกันยายน 2026
- ประเมินช่องว่างของหลักฐาน: ตรวจสอบว่าวัฒนธรรมองค์กรมีหลักฐานรองรับเพียงพอสำหรับการตรวจประเมินหรือไม่
- พิจารณาการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ: สามารถดำเนินการประเมินความพร้อมสำหรับการเปลี่ยนผ่านผ่านหน่วยงานรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงาน
ข้อกำหนด 5.1 ได้เปลี่ยน “วัฒนธรรมองค์กร” ให้กลายเป็น “หลักฐาน” ที่ผู้นำองค์กรต้องสามารถแสดงและพิสูจน์ได้ ดังนั้นควรเริ่มทบทวนและจัดเตรียมหลักฐานดังกล่าวล่วงหน้าก่อนถึงกำหนดการเปลี่ยนผ่านในเดือนกันยายน 2026
บริการตรวจประเมินเพื่อการเปลี่ยนผ่านสู่ ISO 9001:2026 โดยหน่วยงานรับรองที่ได้รับการรับรองระบบงาน สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ SGS
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ตรวจประเมินจะพิจารณาจากสิ่งที่องค์กรปฏิบัติจริง ไม่ใช่จากข้อความในนโยบายเพียงอย่างเดียว โดยอาจตรวจสอบการตัดสินใจของผู้บริหาร บันทึกความสามารถของบุคลากร บันทึกการสร้างความตระหนัก และรายงานการทบทวนของฝ่ายบริหาร จุดสำคัญคือการแสดงให้เห็นว่าผู้นำเป็นแบบอย่างด้านจริยธรรม และบุคลากรมีพฤติกรรมที่สอดคล้องกับค่านิยมขององค์กรในชีวิตการทำงานประจำวัน
คณะกรรมการ ISO/TC 176/SC 2 ระบุว่า ISO 9001 ฉบับปรับปรุงมีกำหนดเผยแพร่และเข้ามาแทนที่ฉบับปี 2015 ในเดือนกันยายน 2026 โดยจะมีระยะเวลาการเปลี่ยนผ่านที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน องค์กรควรดำเนินการวิเคราะห์ช่องว่าง (Gap Analysis) และเตรียมความพร้อมตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อให้มีหลักฐานด้านวัฒนธรรมคุณภาพพร้อมรองรับการตรวจประเมินเปลี่ยนผ่าน
เกี่ยวกับ SGS
SGS คือบริษัทชั้นนำระดับโลกด้านการทดสอบ การตรวจสอบ และการรับรองระบบ เราดำเนินงานผ่านเครือข่ายห้องปฏิบัติการและสำนักงานกว่า 2,500 แห่งใน 115 ประเทศ โดยได้รับการสนับสนุนจากทีมงานมืออาชีพกว่า 100,000 คน ด้วยประสบการณ์ด้านการบริการที่เป็นเลิศกว่า 145 ปี เราผสานความแม่นยำและความถูกต้องซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของบริษัทสวิส เพื่อช่วยให้องค์กรต่างๆ บรรลุมาตรฐานคุณภาพ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และความยั่งยืนสูงสุด
คำมั่นสัญญาของแบรนด์เรา – เมื่อคุณต้องการความมั่นใจ – ตอกย้ำความมุ่งมั่นของเราในด้านความไว้วางใจ ความซื่อสัตย์ และความน่าเชื่อถือ ช่วยให้ธุรกิจต่างๆ เติบโตได้อย่างมั่นใจ เราภูมิใจที่ได้ส่งมอบบริการผู้เชี่ยวชาญของเราภายใต้ชื่อ SGS และกลุ่มแบรนด์เฉพาะทางที่น่าเชื่อถือ ได้แก่ Applied Technical Services, Brightsight, Bluesign และ Nutrasource
SGS จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ SIX Swiss Exchange ภายใต้สัญลักษณ์ SGSN (ISIN CH1256740924, Reuters SGSN.S, Bloomberg SGSN SW)
238 TRR Tower, 19th-21st Floor, Naradhiwas Rajanagarindra Road,
Chong Nonsi, Yannawa, 10120,
กรุงเทพ, ประเทศไทย



