Nie. Brak wykrycia fluoru całkowitego oznacza jedynie, że jego poziom jest poniżej granicy oznaczalności metody (zwykle w zakresie ppm). Tymczasem limity regulacyjne, np. w PPWR, są na poziomie ppb – czyli wielokrotnie niższym. W praktyce PFAS mogą być obecne mimo „negatywnego” wyniku screeningu.
07 May 2026
PFAS, określane jako „wieczne chemikalia”, stały się jednym z najważniejszych tematów regulacyjnych w Unii Europejskiej. Problemem nie jest już wyłącznie ich obecność w produktach konsumenckich, lecz sposób, w jaki firmy próbują wykazać zgodność z przepisami.
Regulacje wyprzedzają praktykę rynkową
Przez lata PFAS były powszechnie stosowane w materiałach do produkcji opakowań produktów spożywczych, tekstyliach, kosmetykach, środkach gaśniczych czy komponentach elektronicznych. Ich odporność na wodę, tłuszcz i temperaturę dawała przewagę funkcjonalną, ale dziś te same właściwości czynią je substancjami o wysokim ryzyku środowiskowym i zdrowotnym. Regulator odpowiada na to przewidywalnie, czyli poprzez rozszerzanie zakresu kontroli.
Rozporządzenie REACH, przepisy dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (POP) oraz nowe wymagania PPWR systematycznie ograniczają możliwość stosowania PFAS. Co istotne, limity – szczególnie w PPWR – są ustalone na poziomie ppb. To wartości tak niskie, że jeszcze kilka lat temu nie miały praktycznego znaczenia operacyjnego. I tu pojawia się główne wyzwanie: wiele organizacji próbuje sprostać nowym wymaganiom narzędziami, które nie są do tego przeznaczone.
Fałszywe poczucie zgodności
Badanie zgodności produktu z normami bywa redukowane do prostych metod przesiewowych, najczęściej oznaczania fluoru całkowitego. To badanie ma sens jako pierwszy krok, ale coraz częściej traktowane jest jako rozwiązanie końcowe, a to prowadzi do błędnych wniosków. Brak wykrycia fluoru na poziomie kilkudziesięciu ppm nie oznacza braku PFAS na poziomie ppb – a to właśnie te poziomy decydują o zgodności z PPWR, REACH i POP.
W praktyce produkt może spełniać wewnętrzne kryteria firmy, wymagania klienta, a nawet „przewodnik KE”, a jednocześnie nie spełniać wymagań prawnych. To nie jest problem laboratoryjny, lecz problem zarządzania ryzykiem i odpowiedzialnością. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że w łańcuchu dostaw – zwłaszcza w dużych sieciach handlowych – złożony temat PFAS bywa upraszczany do jednego parametru. Tworzy to pozorne poczucie kontroli, które nie chroni przed ryzykiem regulacyjnym.
W tym kontekście deklaracja zgodności produktu przestaje być formalnością. Staje się dokumentem, który musi wytrzymać realną weryfikację – zarówno ze strony organów nadzoru, jak i partnerów biznesowych. Dlatego kluczowa zmiana, jaka powinna nastąpić w organizacjach, dotyczy nie tylko analityki, ale i sposobu myślenia. PFAS nie można traktować jako pojedynczego parametru do odhaczenia. To obszar wymagający podejścia systemowego: od doboru surowców, przez kontrolę dostawców, aż po świadomą interpretację wyników badań. Firmy, które tego nie zrobią, będą działać w warunkach nieświadomego ryzyka. Firmy, które to zrozumieją, zyskają przewagę – bo w świecie rosnących wymagań regulacyjnych zgodność przestaje być kosztem, a staje się elementem strategii i przewagi konkurencyjnej.
Tomasz Trąd, ekspert branży Connectivity & Products w SGS Polska
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Nie jako samodzielna metoda. Oznaczenie fluoru całkowitego może być użytecznym narzędziem wstępnej oceny (screeningu), ale nie pozwala jednoznacznie potwierdzić zgodności z wymaganiami PPWR czy rozporządzenia REACH. W wielu przypadkach konieczne są bardziej szczegółowe analizy.
Odpowiedzialność spoczywa na producencie, importerze lub właścicielu marki wprowadzającym produkt na rynek UE. Nawet jeśli firma opiera się na wynikach badań lub wymaganiach klientów, to ona odpowiada za deklarację zgodności produktu.
O SGS
SGS jest światowym liderem w dziedzinie badań, inspekcji i certyfikacji. Działamy w sieci ponad 2500 laboratoriów i biur w 115 krajach, wspieranych przez zespół 99 500 oddanych swojej pracy profesjonalistów. Posiadamy ponad 145 lat doświadczenia w dostarczaniu doskonałych usług – łączymy dokładność i precyzję, które charakteryzują szwajcarskie firmy, by pomagać organizacjom w osiąganiu najwyższych standardów jakości, zgodności i zrównoważonego rozwoju.
Nasze hasło – when you need to be sure – to obietnica podkreślająca nasze przywiązanie do zaufania, rzetelności i niezawodności, które umożliwiają firmom rozwijanie się z pewnością siebie. Z dumą dostarczamy nasze eksperckie usługi jako SGS, wspomagani przez inne nasze zaufane i ściśle wyspecjalizowane marki, takie jak Brightsight, Bluesign, Maine Pointe oraz Nutrasource.
SGS jest firmą notowaną na Szwajcarskiej Giełdzie Papierów Wartościowych oznaczoną symbolem SGSN (ISIN CH1256740924, Reuters SGSN.S, Bloomberg SGSN:SW).
