Wprowadzenie strategii Europejskiego Zielonego Ładu reguluje lub będzie regulowało wiele aspektów zrównoważonego rozwoju. Tematy związane ze śladem węglowym produktu, pośrednio lub bezpośrednio, także znalazły swoje odzwierciedlenie w pracach Komisji Europejskiej.
Ekoprojekt
Rozporządzenie (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów (ESPR) ma zastąpić aktualnie obowiązującą Dyrektywę ws. ekoprojektu z 2005 r.
Kluczowe elementy nowej regulacji obejmują stworzenie jednolitych wymogów ekoprojektu dla szerokiej gamy produktów wprowadzanych na rynek UE w celu zmniejszenia ich śladu węglowego i środowiskowego w całym cyklu życia. Wprowadzony zostanie obowiązek Cyfrowego Paszportu Produktu (DPP), który umożliwi konsumentom dostęp do informacji o składzie produktu, obecności substancji niebezpiecznych, trwałości, możliwości naprawy i recyklingu.
Wymogi ekoprojektu będą określane w odrębnych aktach i obejmą zarówno aspekty efektywności produktu (np. minimalna zawartość materiałów z recyklingu, dostępność części zamiennych), jak i wymogi informacyjne (np. ślad węglowy). Rozporządzenie przewiduje również aktualizację etykiet energetycznych, wprowadzenie nowych etykiet dotyczących trwałości, możliwość ustanowienia minimalnych wymogów w zamówieniach publicznych oraz zakaz niszczenia niesprzedanych towarów w przyszłości.
Należy pamiętać, że rozporządzenie ESPR nie działa w izolacji. W zależności od typu i wielkości organizacji, przedsiębiorcy powinni zmapować powiązania z innymi przepisami, np. Dyrektywą CSRD, Dyrektywą CSDDD czy CBAM. Rekomendowane jest zintegrowanie systemów raportowania i przeprowadzenie analizy luk, aby uniknąć dublowania danych. Sprawdź, jak SGS może wesprzeć Twoją organizację!
Produkty objęte ESPR
Nowe wymogi będą wprowadzane falowo, rozpoczynając od priorytetowych grup produktów (pośrednich i końcowych), które mają znaczący udział w rynku oraz największy potencjał ograniczenia wpływu na środowisko i poprawy efektywności zasobowej.
Rozporządzenie obejmie:
- tekstylia i odzież (planowane wymogi od 2027 r.),
- meble (2028 r.),
- §opony (2027 r.),
- §oraz materace (2029 r.).
Wśród produktów pośrednich znalazły się:
- żelazo i stal (2026 r.),
- §oraz aluminium (2027 r.).
W harmonogramie uwzględniono produkty związane z energią, takie jak zmywarki, pralki (2026 r.), wyświetlacze (2027 r.), ładowarki do pojazdów elektrycznych (2028 r.) oraz telefony i tablety (2030 r.).
Oprócz tego plan przewiduje wprowadzenie wymogów horyzontalnych, które będą miały zastosowanie do szerokiej gamy produktów – m.in. dotyczących możliwości naprawy (2027 r.) oraz zawartości materiałów z recyklingu w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (2029 r.).
Znaczenie dla biznesu
Wszystkie produkty wprowadzane na rynek UE – zarówno produkowane w UE, jak i importowane – będą musiały spełniać nowe wymogi i posiadać Cyfrowy Paszport Produktu. Brak zgodności będzie oznaczał brak dostępu do rynku, co wymusza na firmach dostosowanie procesów produkcyjnych, systemów zarządzania danymi i integrację z narzędziami cyfrowymi. W przypadku importerów Komisja zapowiada proporcjonalną ocenę skutków dla państw trzecich oraz działania informacyjne i wsparcie dla partnerów handlowych UE, aby ułatwić im dostosowanie się do rozszerzonych wymogów.
Przedsiębiorstwa będą musiały zapewnić transparentność w całym łańcuchu wartości, przygotować się na audyty i raportowanie, a także uwzględnić nowe kryteria podczas projektowania produktów, takie jak trwałość, naprawialność i zawartość materiałów z recyklingu.
Marlena Osińska-Przybysz, ekspertka branży Business Assurance w SGS Polska
Bibliografia:
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1781 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia ram ustalania wymogów ekoprojektu w odniesieniu do zrównoważonych produktów oraz zmiany dyrektywy (UE) 2020/1828 i rozporządzenia (UE) 2023/1542 i uchylenia dyrektywy 2009/125/WE
[2] Komunikat Komisji. Plan prac w zakresie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów i etykietowania energetycznego na lata 2025-2023. Bruksela, 16 kwietnia 2025 r.
