Miedź razem z żelazem dominują wśród metali najczęściej używanych w technice. Miedź jest również jednym z nielicznych metali, który ma zastosowanie w stanie czystym. Jednak swoje szerokie zastosowanie znajduje w postaci stopów.
Miedź znana była już w prehistorii, kiedy to zaczęto wykorzystywać ją do produkcji broni, narzędzi, biżuterii. Okres ten nazywano epoką brązu – stopu miedzi z cyną, świadomie łączonych w stosunku 9:1.
Zasoby miedzi
Globalne naturalne zasoby miedzi są niewielkie, występujące w postaci rud oraz jako minerał, tzw. miedzi rodzimej. Szacowane na około 25 mln ton złoża rudy miedzi znajdują się w dolnośląskim Zagłębiu Miedziowym, będącym jednym z największych na świecie ośrodków eksploatacji tego metalu.
Istnienie miedzi w przyrodzie w stanie czystym świadczy o jej odporności na warunki atmosferyczne. W wilgotnym powietrzu – zawierającym wodę oraz dwutlenek węgla – miedź tworzy charakterystyczny nalot w postaci węglanu miedzi. Nalot silnie przylega do powierzchni, przez co powstaje warstwa ochronna zwaną patyną.
Właściwości miedzi
Temperatura topnienia miedzi wynosi blisko 1085oC, a więc mniej niż topnienie żelaza. Miedź jest jednak od niego cięższa, w wyższych temperaturach staje się krucha i nie posiada właściwości zgrzewania – tak charakterystycznej dla żelaza. Kluczową cechą miedzi jest jej zdolność do przewodzenia elektryczności, tym samym jest szeroko wykorzystywana w elektrotechnice.
Ponadto miedź w stanie zimnym daje się łatwo ciągnąć na druty, co zdecydowanie potania ich produkcję.
Złom miedzi
Miedź jest również ceniona jako odpad – złom, który poddany odpowiedniej obróbce daje miedzi „drugie życie”.
Poniżej ukazane są przykłady złomu miedzi, które, zależnie od stopnia jego czystości, występują w barwach od intensywnie czerwonego, poprzez pomarańcz, aż po miedź bieloną.
Przerób miedzi
Poddany termicznej obróbce złom miedzi odlewany jest w tzw. gąski, które zawierają w sobie m.in. miedź, srebro, złoto, cynę, bizmut. Gąski są poddawane dalszym etapom przetwórczym.
Czysta miedź nie nadaje się do produkcji odlewów, ponieważ po stopieniu pochłania dużo gazów, które podczas stygnięcia wydzielają się i dają odlew bardzo porowaty.
Stopy
Obecnie miedź bardzo rzadko używana jest w postaci czystej, dominuje w postaci stopów.
Oczywiście najbardziej znanym stopem jest połączenie miedzi z cyną, czyli brąz. Stop ten jest znacznie bardziej wytrzymały od samej miedzi, jednak jest przy tym kruchy. W celu poprawy właściwości stopu do cyny dodaje się fosfor oraz glin.
Mosiądze są drugą grupą stopów miedzi stosowaną w przemyśle i w codziennym użytku. Mosiądz to stop miedzi z cynkiem. Połączenie tych dwóch metali jest ekonomicznie uzasadnione, bowiem cynk jest dużo tańszy od cyny.
Ponadto wytwarzane są mosiądze specjalne: z dodanym aluminium, żelazem czy niklem i cyną. Stopy takie charakteryzują się znaczną wytrzymałością i kowalnością, czyli plastycznością. Są często wykorzystywane do produkcji zaworów, łopat oraz przeróżnych elementów maszyn.
Poniższe zdjęcia przedstawiają gąski mosiężne.
Współczesna technika nakłada bardzo duże wymagania na materiały, z których wytwarzane są przeróżne narzędzia i konstrukcje. Materiały muszą wykazywać oczekiwane właściwości,
tj. wytrzymałość, plastyczność, przewodnictwo elektryczne.
Inspekcja miedzi oraz metali kolorowych
SGS Polska wspiera klientów, wykorzystując specjalistyczną wiedzę oraz profesjonalne doświadczenie swoich inspektorów, podparte wieloletnią współpracą z polskimi i międzynarodowymi certyfikowanymi laboratoriami.
Specjaliści z SGS Polska uczestniczą w każdym etapie cyklu życia metali nieżelaznych oraz stali. Jesteśmy obecni podczas procesów produkcyjnych i przetwórczych, przeprowadzamy kontrole rud i inspekcje złomu, w tym złomu miedzi, oraz oceniamy jakość gąsek.
Raporty przygotowywane przez niezależnych specjalistów z SGS Polska często stanowią podstawę w rozliczeniach handlowych pomiędzy kontrahentami.
Krzysztof Moj, ekspert branży Natural Resources w SGS Polska
O SGS
SGS jest światowym liderem w dziedzinie badań, inspekcji i certyfikacji. Działamy w sieci ponad 2500 laboratoriów i biur w 115 krajach, wspieranych przez zespół 99 500 oddanych swojej pracy profesjonalistów. Posiadamy ponad 145 lat doświadczenia w dostarczaniu doskonałych usług – łączymy dokładność i precyzję, które charakteryzują szwajcarskie firmy, by pomagać organizacjom w osiąganiu najwyższych standardów jakości, zgodności i zrównoważonego rozwoju.
Nasze hasło – when you need to be sure – to obietnica podkreślająca nasze przywiązanie do zaufania, rzetelności i niezawodności, które umożliwiają firmom rozwijanie się z pewnością siebie. Z dumą dostarczamy nasze eksperckie usługi jako SGS, wspomagani przez inne nasze zaufane i ściśle wyspecjalizowane marki, takie jak Brightsight, Bluesign, Maine Pointe oraz Nutrasource.
SGS jest firmą notowaną na Szwajcarskiej Giełdzie Papierów Wartościowych oznaczoną symbolem SGSN (ISIN CH1256740924, Reuters SGSN.S, Bloomberg SGSN:SW).
