Glifosat należy do grupy substancji chemicznych zwanych pestycydami, które stosowane są przede wszystkim w celu zwalczania organizmów szkodliwych, bądź niepożądanych. Wykorzystywane są w głównej mierze jako środki chroniące rośliny przed chorobami i szkodnikami, których wpływ na roślinę mógłby przyczynić się do obniżenia jakości plonu, a nawet doprowadzić do całkowitego zniszczenia rośliny.
W preparatach pestycydowych glifosat występuje w postaci kwasu, soli sodowej, potasowej lub izopropylowej. Działanie tych preparatów wykazuje działanie nieselektywne – to oznacza, że może zabić większość roślin. Pestycyd dociera do systemu korzeniowego rośliny i powoduje zahamowanie syntezy białek poprzez zatrzymanie ścieżki enzymatycznej kwasu szikimowego. Już po tygodniu od zastosowania widać pierwsze efekty – roślina żółknie i więdnie.
Oprócz wymierania niechcianych roślin glifosat ma również właściwości zapobiegające ponownemu odrastaniu. Dlatego z powodzeniem może być używany w zwalczaniu chwastów wieloletnich. Właśnie to długofalowe i szerokie spektrum działania glifosatu przyczynia się do dużej popularności preparatów z tą substancją aktywną.
Do głównych upraw, w których stosuje się glifosat należą:
Istnieje ryzyko, że po użyciu substancji chemicznych podczas upraw w gotowym do spożycia produkcie, pozostałości pestycydów będą zbyt wysokie, bądź niedozwolone, przez co mogą być niebezpieczne dla zdrowia.
Aby mieć pełną świadomość co do spodziewanych poziomów pozostałości pestycydów w uprawach, niezbędne jest skierowanie odpowiednio przygotowanej próbki do badań laboratoryjnych. Chcąc otrzymać wynik dokładny oraz wiarygodny, warto skorzystać z usług laboratorium akredytowanego.
Pestycydy oznacza się metodami chromatografii cieczowej oraz gazowej. Podczas analizy ilościowej ważne jest wyznaczenie tzn. poziomu NDP (ang. MRL – maximum residue level), czyli najwyższego możliwego stężenia pozostałości pestycydu, które – zgodnie z prawem – jest akceptowane w żywności.
W przypadku badań oznaczania pozostałości pestycydów koszt metody instrumentalnej zależy od ilości oznaczanych w niej związków. W przypadku oznaczenia glifosatu koszt analizy jednej próbki wynosi około 350 zł. W zależności od oczekiwań klienta można przeprowadzać analizy w sposób ukierunkowany na oznaczanie jednej substancji lub skorzystać z tzw. multi-metod, dzięki którym można dokonać pomiaru całego pakietu pestycydów, zawierającego setki związków.
Glifosat należy do grupy pestycydów wysoce polarnych. Aby wykryć glifosat w żywności, najczęściej stosuje się tzw. metodę Quppe. Wykorzystuje ona ekstrakcję za pomocą zakwaszonego metanolu. Następnie przygotowane ekstrakty poddaje się analizie LCMSMS – (chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas). Dzięki wykorzystaniu wyspecjalizowanego sprzętu można z bardzo dużą precyzją potwierdzić tożsamość badanego analitu.
Biorąc pod uwagę powszechne stosowanie glifosatu w rolnictwie, należy pamiętać o prawdopodobieństwie występowania pozostałości pestycydu w uprawach. Dlatego kluczowe jest wykonywanie specjalistycznych badań laboratoryjnych, dzięki którym można, zadbać o bezpieczeństwo żywności.
Monika Jędrusik, ekspertka SGS Polska w branży Health & Nutrition