ISO 45001 Sertifikasyonu: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri

ISO 45001, ölçeği ve sektörü ne olursa olsun bir İSG yönetim sistemi kurmak isteyen her türlü kuruluş için geçerlidir.

Aşağıdakiler gibi yüksek riskli endüstriler için özellikle değerlidir:

• İnşaat
• İmalat
• Petrol ve Gaz
• Madencilik
• Tarım

ISO 45001 standardının uygulanması, iş yerindeki olayları azaltmak ve İSG konusundaki kararlılığını göstermek isteyen kuruluşlara önemli bir değer sağlar.

Standart, bir kuruluşun bağlamına güçlü bir şekilde odaklanır. Bu standart, kuruluşun paydaşlarının İSG yönetiminden neler beklediğini dikkate almasını gerektirir. Kuruluş, İSG yönetim sistemiyle ilgili olan tarafları ve bu tarafların gerekliliklerini belirlemelidir.

ISO 45001, bir kuruluşun kendisini olumlu veya olumsuz etkileyebilecek önemli hususlar ve çalışanlarına karşı İSG sorumluluklarını nasıl yönettiği konusunda üst düzey bir anlayışa sahip olmasını sağlamayı amaçlar.

Önem arz eden hususlar, kurumun beklenen çıktıları elde etme becerisini doğrudan etkileyen konulardan oluşur. Bunlar, İSG yönetim sistemi için belirlenen, İSG politikası taahhütlerinin yerine getirilmesi gibi hedefleri içerir.

Üst yönetim, stratejik planlamada İSG performansını dikkate alarak ve süreçlere doğrudan katılarak, İSG yönetim sistemine olan bağlılığını ve katılımını kanıtlamalıdır.

Üst yönetim ayrıca çalışanları aktif olarak yönlendirerek, destekleyerek ve onlarla iletişim kurarak İSG yönetim sisteminin etkinliğine katkıda bulunmalı, kurumsal İSG kültürünü teşvik ederek bu kültüre liderlik etmelidir.

ISO 45001, nihai sorumluluğun iş sağlığı ve güvenliği yöneticilerine veya diğer yöneticilere devredilemeyeceğini garanti altına almak amacıyla, üst yönetimin sorumluluk ve hesap verebilirlik gerekliliklerini tanımlar.

ISO 45001, üst yönetimin çalışanlar ve temsilcileriyle istişareyi ve katılımı teşvik etmesini gerektirir, çünkü bunlar İSG yönetimi için çok önemlidir.

İstişare, çift yönlü bir iletişimi (diyalog ve bilgi alışverişi) ifade eder; kuruluşun karar alma sürecinden önce, çalışanların ve temsilcilerinin ihtiyaç duyduğu bilgilerin zamanında sağlanmasını kapsar.

İSGYS, çalışanların İSG performansına katkıda bulunmalarına ve önerilen değişiklikler hakkında yorum yapmalarına olanak sağlayan katılımına bağlıdır.

Kuruluş, önleyici tedbirlerin ve düzeltici faaliyetlerin uygulanabilmesi için, her seviyedeki çalışanlarını tehlikeli durumları bildirmeye teşvik etmelidir. Çalışanlar, işten çıkarılma, disiplin cezası veya benzer misillemelerden korkmadan sorunları rapor edebilmeli ve iyileştirmeler önerebilmelidir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sisteminin (İSGYS) geliştirilmesi ve uygulanmasında örgütsel bağlama verilen önem ile risk temelli bir yaklaşım benimseme gerekliliği birbiriyle yakından bağlantılıdır.

Bir kuruluş, İSGYS'nin hedeflenen sonuçlara ulaşabilmesini sağlamak için risk ve fırsatları belirleyip ele almalıdır.

Bu risk ve fırsatlar; kuruluşun bağlamıyla ilgili olan veya bu bağlam tarafından belirlenen unsurları kapsar. Kuruluş; bu risk ve fırsatlara yönelik faaliyetleri planlamalı, bunları İSG yönetim sistemi süreçlerine entegre etmeli ve bu faaliyetlerin etkinliğini değerlendirmelidir.

ISO 45001, İSGYS'yi etkileyen dış kaynaklı süreçlerin kuruluş tarafından tanımlanmasını ve kontrol edilmesini gerektirir.

Sağlanan dış kaynaklı ürün ve/veya hizmetlerin kuruluşun kontrolü altında olması, tedarikçi ve yüklenici riskinin etkili bir şekilde yönetilmesini gerektirir.

Kuruluşlar, SGS gibi bir üçüncü taraf belgelendirme kuruluşu aracılığıyla ISO 45001 sertifikası alabilirler. Belgelendirme, bir kuruluşun standardı ve bu standarda uygun bir İSGYS'yi uyguladığını teyit eder. Ancak, belgelendirme zorunlu değildir.

Diğer ISO yönetim sistemi standartlarında olduğu gibi, bazı kuruluşlar en iyi uygulamalardan yararlanmak için standardı uygulamayı tercih eder, diğerleri ise müşterilere ve iş ortaklarına güven vermek için sertifika almak ister.

Birçok sertifikasyon kuruluşu akredite edilmiştir; bu, bir akreditasyon kuruluşunun bu kuruluşların yeterliliğini bağımsız olarak onayladığı anlamına gelir. Bu durum, paydaşlar için ek bir güven unsuru oluşturabilir.

Belgelendirme süreci tipik olarak eksiklik analizi, standartlara uygun olarak İSGYS'nin uygulanması, iç denetimler, yönetim incelemeleri ve haricî bir kuruluş tarafından yapılan sertifikasyon denetimini içerir.

Belgelendirme tek seferlik bir olay değil, devam eden bir süreçtir. Belgelendirmeyi sürdürmek için kuruluşlar İSGYS'lerini sürekli olarak izlemeli ve geliştirmelidir. Bu, rekabetçi kalmak ve uzun vadeli başarı elde etmek için düzenli denetimlerden geçmeyi ve hedeflere göre performansı gözden geçirmeyi içerir.

ISO 45001'in uyumlaştırılmış yapısı, diğer yönetim sistemi standartları ile uyumludur ve sorunsuz entegrasyona olanak tanır.

Kuruluşlar, sinerjiden yararlanmak ve yönetim verimliliğini artırmak için İSGYS'lerini diğer standartlarla uyumlandırabilir veya entegre edebilir.

ISO 45001, diğer ISO yönetim sistemi standartlarıyla uyumludur ve çeşitli organizasyonel yetenekler ile süreçlerin yönetiminde entegre bir yaklaşım benimsenmesini mümkün kılar.