EU PPWR-naleving: Verpakkingstests, recyclebaarheid en documentatie

De EU-verordening inzake verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR, Verordening (EU) 2025/40) stelt regels vast voor verpakkingen gedurende hun volledige levenscyclus. De verordening is van toepassing op alle verpakkingen en verpakkingsafval, ongeacht het gebruikte materiaal of de herkomst, en stelt eisen aan de vervaardiging en samenstelling van verpakkingen die op de EU-markt worden gebracht, evenals aan de mogelijkheden voor hergebruik en nuttige toepassing ervan. De verordening vervangt Richtlijn 94/62/EG betreffende verpakking en verpakkingsafval.

Als verordening is de PPWR rechtstreeks van toepassing in alle lidstaten, zonder dat omzetting in nationale wetgeving nodig is. De verordening harmoniseert de productvoorschriften en introduceert quota voor het gehalte aan gerecycled materiaal, een indeling naar recyclebaarheid en verplichte conformiteitsverklaringen.

Alle verpakkingen en al het verpakkingsafval vallen onder de verordening, ongeacht het gebruikte materiaal of de herkomst. Dit geldt voor verkoopverpakkingen, groepsverpakkingen, transportverpakkingen, serviceverpakkingen en e-commerceverpakkingen, evenals voor alle onderdelen van verpakkingen. Uitgezonderd zijn verpakkingen die integraal deel uitmaken van het product en bepaalde industriële verpakkingen. De werkingssfeer van de verordening omvat fabrikanten, importeurs, distributeurs, detailhandelaren, online marktplaatsen en fulfilmentdienstverleners. Dit geldt ongeacht of de verpakking in de EU is vervaardigd of wordt ingevoerd, bestemd is voor de B2B- of B2C-markt en leeg of gevuld is. Ook bedrijven die verpakkingen van een externe leverancier vullen, van een merk voorzien, invoeren of op de EU-markt aanbieden, vallen hieronder.

De PPWR is op 11 februari 2025 in werking getreden en is over het algemeen van toepassing vanaf 12 augustus 2026. Vanaf die datum omvatten de verplichtingen een verplichte EU-conformiteitsverklaring (DoC) en technische documentatie per verpakkingstype, limieten voor PFAS in materialen die met levensmiddelen in contact komen en voor zware metalen, minimalisering van verpakkingen, basiseisen voor recyclebaarheid en verificatie van nalevingsgegevens van producenten via een onlineplatform. Etikettering, recyclebaarheidsscores, quota voor gerecycled materiaal, minimalisering, hergebruikdoelstellingen en eisen aan lege ruimte worden vanaf 2027 geleidelijk ingevoerd.

Vanaf 12 augustus 2026 moeten fabrikanten een schriftelijke EU-conformiteitsverklaring (DoC) opstellen voor alle verpakkingen en verpakkingsmaterialen die in de EU in de handel worden gebracht. Deze verklaring moet worden onderbouwd met een technisch dossier per verpakkingstype dat ten minste het volgende omvat: Een beschrijving van de verpakking en informatie over het ontwerp, normen en specificaties, conformiteitsbeoordelingen en bewijsstukken met betrekking tot de gebruikte stoffen, de EU-conformiteitsverklaring (DoC) en bewijs van EPR-registratie en naleving van de etiketteringsvoorschriften. Documentatie moet ten minste vijf jaar worden bewaard voor verpakkingen voor eenmalig gebruik, of tien jaar voor herbruikbare verpakkingen, en op verzoek beschikbaar worden gesteld aan regelgevende instanties.

De som van lood, cadmium, kwik en zeswaardig chroom mag niet hoger zijn dan 100 mg/kg. Voor verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen, gelden vanaf 12 augustus 2026 de volgende grenswaarden voor PFAS: maximaal 25 ppb voor afzonderlijke PFAS waarvoor een specifieke analyse wordt uitgevoerd, maximaal 250 ppb voor de som van deze PFAS en maximaal 50 ppm voor het totale PFAS-gehalte. Naast deze grenswaarden blijven de bestaande EU-wetgeving inzake contact met levensmiddelen en voedselveiligheid van toepassing.

De recyclebaarheid wordt ingedeeld in klassen van A (≥ 95%) tot en met E, op basis van het gewichtspercentage van de verpakkingseenheid dat daadwerkelijk kan worden gerecycled. Vanaf 1 januari 2030 moeten verpakkingen ten minste klasse C (≥ 70%) hebben om op de EU-markt te mogen worden gebracht; vanaf 2038 is dat klasse B (≥ 80%). Vanaf 2030 gelden voor de meeste kunststofverpakkingen minimumpercentages voor het gehalte aan gerecycled materiaal. Daarbij zijn traceerbaarheid en controleerbare documentatie verplicht.

Vanaf 1 januari 2030 moeten het gewicht en het volume van verpakkingen worden teruggebracht tot het minimum dat nodig is voor bescherming, hygiëne en veiligheid. Ontwerpelementen die bedoeld zijn om het product groter te doen lijken, zijn verboden. Vanaf dezelfde datum mag het aandeel lege ruimte in e-commerceverpakkingen niet meer bedragen dan 50%. Vanaf 12 augustus 2028 moeten verpakkingen zijn voorzien van een geharmoniseerd etiket met pictogrammen dat de samenstelling van de verpakking aangeeft. Vanaf 12 februari 2029 moeten herbruikbare verpakkingen bovendien als zodanig worden aangeduid en voorzien zijn van een QR-code met informatie over inzamelpunten.

De fabrikant van de verpakking of het verpakte product draagt de hoofdverantwoordelijkheid: het beoordelen van de conformiteit, het opstellen van technische documentatie en het opstellen van de EU-conformiteitsverklaring (DoC). Importeurs en distributeurs moeten controleren of er aan deze eisen is voldaan. Zij worden zelf als fabrikant aangemerkt wanneer zij verpakkingen of verpakte producten onder hun eigen merk op de markt brengen, of wanneer zij verpakkingen zodanig wijzigen dat dit gevolgen heeft voor de naleving van de PPWR. In het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) zijn producenten financieel verantwoordelijk voor de volledige levenscyclus van hun verpakkingen, waaronder de inzameling, opslag, recycling en verwijdering ervan. De hoogte van de bijdragen wordt afgestemd op de recycleerbaarheid, het gehalte aan gerecycled materiaal, de herbruikbaarheid en de aanwezigheid van zorgwekkende stoffen in de verpakkingen.

Met onze PPWR-kloofanalyse en gereedheidsbeoordeling brengen we uw producten in kaart, stellen we vast waar deze nog niet aan de vereisten voldoen en adviseren we u over de nodige corrigerende maatregelen. Voor een klein assortiment dat uitsluitend op één markt wordt aangeboden, duurt dit doorgaans enkele weken. Voor assortimenten met meerdere merken of bestemd voor meerdere landen kan dit langer duren, net als wanneer aanvullende tests, gegevens van leveranciers of herontwerp van verpakkingen nodig zijn. Wij leveren bewijs van conformiteit door middel van tests op PFAS en zware metalen, beoordelingen van de recyclebaarheid en het verpakkingsontwerp, tests op herbruikbaarheid en duurzaamheid, onderzoeken naar verpakkingsminimalisatie en composteerbaarheidstests. Daarnaast verifiëren we claims over het gehalte aan gerecycled materiaal en de recyclebaarheid aan de hand van het gehalte aan gerecycled materiaal, EN 15343 en RecyClass-certificering. Breng om te beginnen al uw verpakkingen in kaart, bepaal welke rol uw bedrijf binnen de PPWR vervult, vraag voor elk verpakkingstype bewijsstukken op bij uw leveranciers en geef prioriteit aan verpakkingen met een verhoogd risico op de aanwezigheid van PFAS en zware metalen. Stel vervolgens voor elk verpakkingstype een dossier samen waaruit de conformiteit met de PPWR blijkt.